Ga naar hoofdinhoud

Oorontsteking: symptomen, oorzaken en soorten

Een oorontsteking is een ontsteking in of rond het oor. Afhankelijk van de plek van de ontsteking kan deze verschillende klachten veroorzaken, zoals oorpijn, een drukkend of vol gevoel in het oor, jeuk, minder goed horen of vocht dat uit het oor komt. Een oorontsteking kan op verschillende plekken ontstaan. Zo kan er sprake zijn van een ontsteking van de gehoorgang, maar ook van een middenoorontsteking.  

Een oorontsteking komt relatief vaak voor bij kinderen, vooral een middenoorontsteking. Bij volwassenen komt juist een ontsteking van de gehoorgang regelmatig voor. De klachten en oorzaken kunnen daarom per persoon en per type oorontsteking verschillen.
Header oorontsteking

Wat zijn de symptomen van een oorontsteking?

De symptomen van een oorontsteking kunnen per persoon verschillen. Welke klachten je ervaart, hangt onder andere af van de plek waar de ontsteking zit. Bij een ontsteking van de gehoorgang zijn pijn, jeuk en een branderig gevoel veelvoorkomende klachten. Bij een middenoorontsteking staat juist vaak hevige oorpijn op de voorgrond, die gepaard kan gaan met een drukkend of vol gevoel.

Een beginnende oorontsteking kan soms eerst aanvoelen als een verstopt oor. Je merkt bijvoorbeeld dat geluiden minder helder klinken of dat je gesprekken minder goed kunt volgen. Naarmate de ontsteking toeneemt, kunnen ook de pijn en andere klachten erger worden. Bij kinderen kan daarnaast koorts optreden en kunnen zij zich ziek of hangerig voelen.

Veelvoorkomende symptomen van een oorontsteking zijn:

  • Oorpijn
  • Een drukkend of vol gevoel
  • Jeuk in of rond het oor
  • Een branderig of geïrriteerd gevoel
  • Minder goed horen of tijdelijk gehoorverlies
  • Het gevoel dat het oor verstopt zit
  • Koorts, vooral bij kinderen
  • Vermoeidheid of een algemeen ziek gevoel
  • Onrustig of slechter slapen door de pijn
  • Soms oorsuizen of een piep in het oor

Oorontsteking bij volwassen

Bij volwassenen wordt oorpijn vaak veroorzaakt door een ontsteking van de gehoorgang. Dit kan zorgen voor pijn, jeuk, een branderig gevoel en tijdelijk minder goed horen. Een middenoorontsteking komt bij volwassenen minder vaak voor en ontstaat bijvoorbeeld na een verkoudheid.

Let bij volwassenen met een oorontsteking onder andere op:

  • oorpijn of een verstopt gevoel;
  • jeuk of irritatie;
  • minder goed horen;
  • pijn bij aanraking;
  • vocht uit het oor of koorts.
Een mevrouw die met een otoscoop in iemand zijn oor kijkt

Oorontsteking bij kinderen en baby's

Een oorontsteking komt vooral bij jonge kinderen vaak voor. Omdat baby's en jonge kinderen niet altijd kunnen aangeven waar ze pijn hebben, kan het soms lastig zijn om de klachten te herkennen.

Let bij een kind op klachten zoals:

  • oorpijn en koorts;
  • verkoudheid;
  • huilerig of onrustig gedrag;
  • slecht slapen;
  • minder willen eten of drinken;
  • vaak aan het oor zitten of trekken;
  • minder goed reageren op geluid;
  • soms overgeven, diarree of vocht uit het oor.

Een mevrouw die met een otoscoop in het oor kijkt van een kind

Welke soorten oorontstekingen zijn er?

De term oorontsteking wordt gebruikt voor verschillende ontstekingen in en rond het oor. De belangrijkste soorten zijn een middenoorontsteking en een ontsteking van de gehoorgang. Daarnaast kan er sprake zijn van een ontsteking van het binnenoor, al komt dit veel minder vaak voor en heeft dit vaak andere klachten.

Middenoorontsteking (Otitis media)

Bij een middenoorontsteking zit de ontsteking in het middenoor, de ruimte direct achter het trommelvlies. Een Otitis Media ontstaat vaak wanneer de buis van Eustachius ontstoken of verstopt raakt. Dit is een smal buisje dat het oor met de keel verbindt. Hierdoor kan er druk en vocht ontstaan in het middenoor, wat leidt tot een infectie. Een middenoorontsteking ontstaat vaak na een verkoudheid en komt vooral bij jonge kinderen voor. De belangrijkste klacht is vaak flinke oorpijn. Ook koorts, verkoudheid en tijdelijk minder goed horen kunnen voorkomen.

Een mevrouw die met haar hand op haar oor zit

Gehoorgangontsteking (zwemmersoor)

Bij een ontsteking van de gehoorgang is de huid van de gehoorgang ontstoken. Deze vorm van oorontsteking komt relatief vaak voor bij volwassenen en wordt ook wel een 'zwemmersoor' genoemd. De medische term hiervoor is otitis externa. Kenmerkende klachten zijn pijn, jeuk en een branderig gevoel in het oor. Ook kan de gehoorgang opzwellen, waardoor je tijdelijk minder goed kunt horen. Een gehoorgangontsteking ontstaat vaak doordat er vocht in het oor achterblijft, bijvoorbeeld na het zwemmen of douchen. Dit vocht kan de huid van de gehoorgang irriteren, waardoor gemakkelijker een ontsteking ontstaat.

Een man die een oordopje in zijn oor doet met een zwemmuts op zijn hoofd

Binnenoorontsteking

Een ontsteking in het binnenoor komt veel minder vaak voor. Omdat zich in het binnenoor niet alleen onderdelen van het gehoor, maar ook het evenwichtsorgaan bevinden, kunnen hierbij naast gehoorproblemen ook duizeligheid en evenwichtsproblemen ontstaan.

Bij ernstige, plotselinge of snel toenemende klachten zoals plotseling gehoorverlies of heftige duizeligheid is het belangrijk om medische hulp te zoeken.

Illustratie van het binnenoor

Wat is de oorzaak van een oorontsteking?

De oorzaak van een oorontsteking verschilt per type ontsteking. Een middenoorontsteking ontstaat bijvoorbeeld vaak na een verkoudheid, terwijl een ontsteking van de gehoorgang juist kan ontstaan door water, irritatie of beschadiging van de huid in de gehoorgang.

Oorzaken van een middenoorontsteking

Een middenoorontsteking, ook wel Otitis Media genoemd ontstaat meestal na een verkoudheid of keelpijn. Het virus dat in de neus en keel zit, kan via de buis van Eustachius richting het middenoor komen. Hierdoor raakt het middenoor ontstoken. Soms spelen ook bacteriën een rol.

Bij kinderen komt een middenoorontsteking vaker voor. Dat heeft onder andere te maken met de anatomie van de buis van Eustachius. Deze verbinding tussen het middenoor en de neus-keelholte is bij jonge kinderen anders aangelegd, waardoor het middenoor gemakkelijker problemen kan krijgen bij een verkoudheid.

Een middenoorontsteking kan onder andere ontstaan door:

  • een verkoudheidsvirus;
  • een luchtweginfectie;
  • een verstopte buis van Eustachius;
  • vocht dat achter het trommelvlies blijft zitten;
  • soms een bacteriële infectie.

Oorzaken van een gehoorgangontsteking

Een ontsteking van de gehoorgang wordt ook wel een gehoorgangontsteking of otitis externa genoemd. Hierbij is de huid van de gehoorgang ontstoken.

Water dat in het oor blijft zitten, bijvoorbeeld na zwemmen of baden, kan de huid van de gehoorgang irriteren. Ook het gebruik van wattenstaafjes kan de huid beschadigen en oorsmeer dieper het oor in duwen. Hierdoor kan gemakkelijker een ontsteking ontstaan.

Andere mogelijke oorzaken of factoren zijn:

  • veelvuldig zwemmen;
  • water of vocht in het oor;
  • krabben of peuteren in het oor;
  • wattenstaafjes gebruiken;
  • oordopjes of in-ear oortjes;
  • gehoorapparaten die de huid irriteren;
  • shampoo of zeep in het oor;
  • een allergische reactie;
  • eczeem of psoriasis rond de gehoorgang.

Kan je een oorontsteking voorkomen?

Niet iedere oorontsteking is te voorkomen. Vooral een middenoorontsteking na een verkoudheid kan moeilijk worden voorkomen. Wel kun je de kans op sommige vormen van oorontsteking verkleinen.

Vooral bij een ontsteking van de gehoorgang kun je zelf een aantal maatregelen nemen:

  • maak je oren niet van binnen schoon;
  • gebruik geen wattenstaafjes in de gehoorgang;
  • peuter of krab niet in je oren;
  • probeer te voorkomen dat er langdurig water in je oren blijft zitten;
  • droog je oren voorzichtig na het zwemmen of douchen;
  • voorkom dat shampoo en zeep in de gehoorgang terechtkomen;
  • let op irritatie door oordopjes, in-ear oortjes of een hoortoestel;
  • laat een oorsmeerprop indien nodig professioneel verwijderen.

Oorsmeer heeft namelijk een beschermende functie. Het helpt de huid van de gehoorgang beschermen en hoeft daarom niet volledig uit het oor verwijderd te worden.

Bij kinderen is het vooral belangrijk om alert te zijn op terugkerende oorontstekingen en aanhoudende gehoorproblemen. Wanneer een kind vaak oorontstekingen heeft of langere tijd minder goed hoort door vocht achter het trommelvlies, kan een huisarts of KNO-arts beoordelen of verdere behandeling nodig is. In sommige situaties kunnen trommelvliesbuisjes worden overwogen.

 

Wat kan je zelf doen bij een oorontsteking?

1

Geef je oor rust
Probeer niet in je oor te peuteren en gebruik geen wattenstaafjes. Houd het oor zoveel mogelijk droog en voorkom extra irritatie.

2

Verlicht de pijn
Bij oorpijn kan een geschikte pijnstiller, zoals paracetamol, helpen. Houd bij kinderen rekening met de juiste dosering voor leeftijd en gewicht.

3

Houd het oor droog
Zeker bij een ontsteking van de gehoorgang is het verstandig om te voorkomen dat er opnieuw water in het oor komt. Droog je oor na het douchen voorzichtig af en ga liever niet zwemmen zolang de ontsteking actief is.

4

Geef het tijd om te herstellen
Veel oorontstekingen, vooral een middenoorontsteking bij kinderen, gaan vanzelf over. Houd de klachten wel goed in de gaten en neem contact op met de huisarts als ze niet verbeteren of juist erger worden.
Een mevrouw die met een otoscoop in het oor van een oudere vrouw kijkt

Wat mag je niet doen bij een oorontsteking?

1

Gebruik geen wattenstaafjes 
Met een wattenstaafje kun je de huid van de gehoorgang beschadigen en oorsmeer juist dieper het oor in duwen. Dit kan de klachten verergeren.

2

Stop niets zomaar in je oor
Gebruik geen olie, alcohol, huismiddeltjes of oordruppels zonder eerst te weten wat de oorzaak van de klachten is. Niet iedere behandeling is geschikt voor iedere vorm van oorontsteking.

3

Houd het oor zo veel mogelijk droog
Ga liever niet zwemmen met een actieve oorontsteking, zeker niet wanneer er vocht uit het oor komt of sprake is van een loopoor. Vocht kan de ontsteking van de gehoorgang verergeren.

4

Wacht niet te lang bij ernstige klachten
Wordt de pijn steeds erger, krijg je hoge koorts, komt er vocht uit je oor of merk je plotseling dat je minder hoort? Neem dan contact op met je huisarts. 
Een verboden toegang bord met daarin wattenstaafjes
Man met een achter-het-oor gehoorapparaat voor een grijze achtergrond

Gehoor laten controleren na een oorontsteking

Na een oorontsteking kan je gehoor tijdelijk minder goed zijn. Vooral bij een middenoorontsteking kan er nog enige tijd vocht achter het trommelvlies aanwezig blijven, waardoor geluiden doffer of gedempt klinken. In de meeste gevallen herstelt het gehoor vanzelf zodra de ontsteking en het vocht verdwijnen.

Blijven je gehoorklachten bestaan of merk je dat je gesprekken minder goed kunt volgen? Laat je gehoor dan controleren. Is de oorontsteking volledig genezen, maar hoor je nog steeds minder goed? Dan kan een gehoortest inzicht geven in je gehoor.

Bij Audika kun je terecht voor een professionele gehoortest en persoonlijk advies. Blijkt uit de test dat er sprake is van blijvend gehoorverlies, dan kijken onze hoorspecialisten samen met jou naar een passende oplossing.

Gehoortest Gehoorverlies

Veelgestelde vragen over een oorontsteking

Eva Mathiesen, klinisch audicien en bedrijfsanalist
Eva Mathiesen, klinisch audicien en bedrijfsanalist

Eva heeft een Master in Audio/logopedie (Spraak-, taal en gehoorwetenschappen). Ze heeft klinische ervaring met de gezondheid van het gehoor op het gebied van gehoorversterking, herstel, hooroplossingen en behandeling van tinnitus en hyperacusis. Ze heeft gebruikers van gehoorapparaten getest in de ontwikkelingsfase. Momenteel werkt ze aan het ontwikkelen en testen van de bruikbaarheid van aanpassoftware voor gehoorapparaten.

 

Bronnen