Ga naar hoofdinhoud

Zwemmersoor: symptomen, behandelen en voorkomen 

Het zwemmersoor is een ontsteking van de huid in de gehoorgang, het kanaal tussen de oorschelp en het trommelvlies. De medische naam hiervoor is otitis externa. Een zwemmersoor ontstaat vaak wanneer de huid in je oor langdurig vochtig blijft of geïrriteerd raakt. Je kunt daardoor last krijgen van oorpijn, jeuk, zwelling en soms tijdelijk minder goed horen.

Een zwemmersoor komt voor bij volwassenen en kinderen. Vooral mensen die regelmatig zwemmen, kunnen er last van krijgen. Toch betekent oorpijn na het zwemmen niet altijd dat je een zwemmersoor hebt. Er kan bijvoorbeeld ook water in je oor zitten of oorsmeer zijn opgezwollen, waardoor je oor verstopt aanvoelt.

Zwemmersoor header

Hoe ontstaat een zwemmersoor?

De huid in je gehoorgang wordt van nature beschermd door een dun laagje oorsmeer. Dit houdt de huid soepel en helpt om bacteriën en andere invloeden van buitenaf tegen te houden. Wanneer deze natuurlijke bescherming verstoord raakt, kan de huid geïrriteerd raken en kunnen bacteriën of schimmels een ontsteking veroorzaken.

Een zwemmersoor ontstaat vaak doordat water langere tijd in de gehoorgang blijft zitten. Ook beschadiging van de huid, het gebruik van oordopjes of hoortoestellen en bepaalde huidaandoeningen kunnen een rol spelen.

Water in je oor

Tijdens het zwemmen of douchen kan water in de gehoorgang achterblijven. Hierdoor wordt de huid zachter en neemt de beschermende werking van het oorsmeer af. Vooral wanneer je regelmatig zwemt of je oren vaak vochtig blijven, kan de kans op een zwemmersoor toenemen.

Bacteriën in het water

In zwemwater kunnen bacteriën voorkomen die onder bepaalde omstandigheden een ontsteking veroorzaken. Wanneer de huid in de gehoorgang langdurig vochtig is of beschadigd raakt, kunnen bacteriën gemakkelijker een infectie veroorzaken. Ook andere ziekteverwekkers kunnen een rol spelen bij het ontstaan van een ontsteking.

Beschadiging van de gehoorgang

De huid in de gehoorgang is dun en gevoelig. Door wattenstaafjes, vingers of andere voorwerpen in het oor te steken, kun je kleine beschadigingen veroorzaken. Hierdoor raakt de huid sneller geïrriteerd en neemt de kans op een ontsteking toe. Het is daarom verstandig om je oren goed te verzorgen en de gehoorgang niet zelf schoon te maken met voorwerpen.

Oordopjes en hoortoestellen

Oordopjes en hoortoestellen kunnen de gehoorgang afsluiten of de huid irriteren. Wanneer vocht hierdoor minder gemakkelijk verdwijnt, kan de huid kwetsbaarder worden. Ook wrijving of druk van een oordopje of hoortoestel kan bijdragen aan het ontstaan van klachten.

Gevoelige huid of eczeem

Mensen met eczeem of een andere huidaandoening hebben soms een grotere kans op een zwemmersoor. De huid in de gehoorgang kan sneller droog, geïrriteerd of beschadigd raken. Ook contact met shampoo, zeep en andere verzorgingsproducten kan irritatie veroorzaken.

Bij wie komt een zwemmersoor vaker voor?

Een zwemmersoor kan bij iedereen ontstaan, maar komt vaker voor bij mensen die regelmatig zwemmen of veel met water in contact komen. Ook mensen met een gevoelige gehoorgang, eczeem of een hoortoestel kunnen er sneller last van krijgen.

Kinderen kunnen eveneens een zwemmersoor ontwikkelen. Bij kinderen is het soms lastig om vast te stellen waar de oorpijn vandaan komt. Oorpijn, jeuk en gevoeligheid na het zwemmen kunnen wijzen op een ontsteking van de gehoorgang, maar kunnen ook andere oorzaken hebben. Een middenoorontsteking kan bijvoorbeeld vergelijkbare klachten veroorzaken.

Een vrouw en kind die bij het zwembad zitten

Wat zijn de symptomen van zwemmersoor?

Een zwemmersoor kan verschillende klachten veroorzaken. De symptomen ontstaan soms geleidelijk en kunnen toenemen wanneer de ontsteking zich verder ontwikkelt. Welke klachten optreden, hangt onder andere af van de ernst van de ontsteking en de mate waarin de gehoorgang opzwelt.

Veelvoorkomende symptomen zijn:

  • Oorpijn: de pijn kan zeurend of stekend zijn en soms behoorlijk hevig worden. Vooral wanneer je aan de oorschelp trekt of op het oor drukt, kan de pijn toenemen.
  • Jeuk in de gehoorgang: de huid kan jeuken of een branderig gevoel geven.
  • Roodheid en zwelling: de huid in de gehoorgang kan rood worden en opzwellen door de ontsteking.
  • Vocht of afscheiding uit het oor: soms komt er vocht of afscheiding uit de ontstoken gehoorgang.
  • Een verstopt gevoel: het oor kan vol aanvoelen, alsof er water in blijft zitten.
  • Tijdelijk verminderd gehoor: door zwelling of afscheiding kan de gehoorgang nauwer worden, waardoor geluid minder goed doorkomt.
  • Pijn bij het kauwen: doordat de gehoorgang dicht bij het kaakgewricht ligt, kan het bewegen van de kaak pijnlijk zijn.

Niet iedereen krijgt met alle symptomen te maken. De klachten kunnen ook lijken op die van andere oorproblemen, zoals water in de gehoorgang of een ophoping van oorsmeer. Heb je hevige oorpijn, wordt de buitenkant van je oor rood en dik of voel je je ziek? Neem dan contact op met je huisarts. Deze kan onderzoeken of er sprake is van een zwemmersoor of een andere aandoening.

Wat kan je doen tegen zwemmersoor?

1

Houd je oor droog

Probeer te voorkomen dat er opnieuw water in je oor komt. Laat zwemmen voorlopig achterwege en wees voorzichtig tijdens het douchen. Droog de buitenkant van je oor voorzichtig af met een zachte handdoek.

2

Laat je gehoorgang met rust

Gebruik geen wattenstaafjes en steek geen vingers of andere voorwerpen in je oor. Hiermee kun je de huid beschadigen en de ontsteking verergeren.

3

Verlicht de pijn

Bij oorpijn kun je eventueel paracetamol gebruiken volgens de aanwijzingen op de verpakking. Vraag bij twijfel advies aan je huisarts of apotheker, zeker wanneer het om een kind gaat.

4

Gebruik niet zomaar oordruppels

Niet alle oordruppels zijn geschikt voor iedere ontsteking. De juiste behandeling hangt onder andere af van de oorzaak en de toestand van je trommelvlies. Gebruik daarom niet zomaar zelfgekochte druppels of huismiddeltjes.

Een mevrouw die met een handdoek haar oor droog maakt na het douchen

Zwemmersoor behandelen

Een zwemmersoor is meestal goed te behandelen. De behandeling is gericht op het verminderen van de ontsteking, het verlichten van de pijn en het voorkomen van verdere irritatie. Welke behandeling nodig is, hangt af van de ernst van de klachten en de oorzaak van de ontsteking. De huisarts kan verschillende behandelingen adviseren:

  • Oordruppels: de huisarts kan oordruppels voorschrijven met een ontstekingsremmend middel of een antibioticum. Welke druppels geschikt zijn, hangt af van de oorzaak en de bevindingen bij het onderzoek van het oor. Gebruik ze volgens het voorschrift.
  • De gehoorgang schoonmaken: bij veel vocht, afscheiding of oorsmeer kan een zorgverlener de gehoorgang voorzichtig schoonmaken. Hierdoor kunnen de oordruppels de ontstoken huid beter bereiken.
  • Een sterk gezwollen gehoorgang behandelen: als de gehoorgang zo gezwollen is dat de oordruppels moeilijk naar binnen komen, kan de huisarts een speciaal gaasje met medicatie plaatsen.
  • Pijnstilling: paracetemol kan helpen om de pijn te verlichten. Volg de aanwijzingen op de verpakking of vraag bij twijfel advies aan je huisarts of apotheker.

Het is niet verstandig om zelf je gehoorgang schoon te maken met wattenstaafjes of andere voorwerpen. Dit kan de huid beschadigen en de ontsteking verergeren.

Hoe kan je zwemmersoor voorkomen?

Een zwemmersoor is niet altijd te voorkomen. Wel kun je de kans op een ontsteking verkleinen door de gehoorgang zo veel mogelijk droog te houden en beschadiging van de huid te voorkomen.

Droog je oren voorzichtig af

Laat na het zwemmen het water uit je oor lopen door je hoofd schuin te houden. Droog vervolgens de buitenkant van je oor af met een zachte handdoek. Gebruik geen wattenstaafjes om water uit de gehoorgang te halen.

Vermijd zwemmen in vervuild water

Zwem bij voorkeur in schoon zwemwater. In verontreinigd water kunnen bacteriën en andere ziekteverwekkers voorkomen die een rol spelen bij het ontstaan van een ontsteking. Heb je regelmatig last van een zwemmersoor, dan kan het verstandig zijn om extra aandacht te besteden aan de bescherming van je oren tijdens het zwemmen.

Bescherm je oren tijdens het zwemmen

Heb je vaker last van een zwemmersoor? Dan kunnen goed passende zwemoordoppen helpen om te voorkomen dat er water in je gehoorgang komt. Ze bieden geen volledige garantie tegen een ontsteking, maar kunnen in bepaalde situaties wel helpen om de gehoorgang droog te houden.

Bespreek bij terugkerende klachten met je huisarts of zwemoordoppen geschikt zijn. Dit is vooral belangrijk wanneer je eerder een oorontsteking hebt gehad of wanneer je trommelvlies beschadigd is.

Voorkom irritatie van de gehoorgang

Gebruik geen wattenstaafjes en probeer te voorkomen dat shampoo of zeep in je gehoorgang komt. Heb je eczeem of een gevoelige huid? Bespreek dan met je huisarts welke maatregelen kunnen helpen om irritatie te beperken.

Zwemoordoppen van Audika

Wil je je oren tijdens het zwemmen beschermen? Bij Audika kun je informeren naar de mogelijkheden voor gehoorbescherming, waaronder zwemoordoppen op maat. Deze worden afgestemd op de vorm van je oren en kunnen helpen om te voorkomen dat water in de gehoorgang komt. Ook voor kinderen kunnen zwemoordoppen een fijne oplossing zijn, bijvoorbeeld bij regelmatig zwemmen of gevoelige oren

Heb je regelmatig last van oorpijn na het zwemmen of heb je eerder een zwemmersoor gehad? Dan is het verstandig om eerst met je huisarts te bespreken of zwemoordoppen in jouw situatie geschikt zijn. Bij een actieve ontsteking is het belangrijk om je oor droog te houden en de voorgeschreven behandeling te volgen.

Zwemoordoppen

Zwemoordoppen van Audika

Veelgestelde vragen over zwemmersoor

Eva Mathiesen, klinisch audicien en bedrijfsanalist
Dr. Husmita Ratanjee-Vanmali, hoofd audiologie

Husmita heeft haar doctoraat in Audiologie behaald en is gespecialiseerd in hybride hoorzorgmodellen. Ze heeft in verschillende functies gewerkt binnen de audiologiesector, van klinisch audicien, onderzoeker, producttrainer voor gehoorapparaten en connectiviteit tot het werken binnen de openbare en particuliere sector in de hoorgezondheidszorg. Husmita zet zich in voor persoonsgerichte hoorzorg, waarbij de behoeften en wensen van de cliënt altijd centraal staan.

 

Bronnen