Ga naar hoofdinhoud

Middenoorontsteking: symptomen ontstaan en diagnose

Een acute middenoorontsteking, ook wel otitis media genoemd, is een ontsteking in het middenoor, het gebied achter het trommelvlies. Hierbij raakt de ruimte achter het trommelvlies ontstoken en kan deze zich vullen met vocht en pus. Een middenoorontsteking komt vooral voor bij jonge kinderen, maar kan ook bij volwassenen ontstaan. De aandoening veroorzaakt vaak oorpijn, een verminderd gehoor en soms koorts. In de meeste gevallen geneest de middenoorontsteking vanzelf, maar soms is behandeling door een huisarts nodig.

Header voor de pagina middenoorontsteking

Wat zijn de symptomen van een middenoorontsteking?

Een middenoorontsteking kan verschillende klachten veroorzaken. De symptomen kunnen plotseling ontstaan en variëren van mild tot ernstig. De meest voorkomende klacht is oorpijn, maar ook een verminderd gehoor, een drukkend gevoel in het oor en koorts komen regelmatig voor. Omdat de symptomen bij kinderen en volwassenen soms verschillen, is het belangrijk om te weten waar je op moet letten.

Symptomen van een middenoorontsteking bij kinderen

Bij jonge kinderen is het vaak lastiger om een middenoorontsteking te herkennen, omdat zij niet altijd goed kunnen aangeven waar ze pijn hebben. Daarom is het belangrijk om op veranderingen in gedrag te letten.

Mogelijke symptomen zijn:

  • Aan het oor trekken of wrijven
  • Veel huilen of prikkelbaar gedrag
  • Koorts
  • Slecht slapen
  • Minder eten of drinken
  • Minder reageren op geluiden
  • Evenwichtsproblemen
  • Verkoudheidsklachten zoals een loopneus of hoesten

Bij baby's en jonge kinderen kan een middenoorontsteking soms het eerste teken zijn van een verkoudheid of luchtweginfectie. Merk je dat je kind meerdere van deze klachten heeft, dan is het verstandig om contact op te nemen met de huisarts.

Hoe ontstaat een middenoorontsteking?

Een middenoorontsteking ontstaat meestal als gevolg van een infectie door een virus of bacterie. Vaak begint dit met een verkoudheid, griep of keelontsteking. Door de infectie zwelt de buis van Eustachius op. Deze verbinding tussen het middenoor en de neus-keelholte zorgt normaal gesproken voor ventilatie en de afvoer van vocht.

Wanneer de buis minder goed werkt, kan vocht zich ophopen achter het trommelvlies. Dat vocht vormt een ideale omgeving voor virussen en bacteriën, waardoor een ontsteking van het middenoor kan ontstaan.

Het trommelvlies en de buis van Eustachius spelen een belangrijke rol bij de ventilatie van het middenoor. Wanneer deze werking verstoord raakt, neemt de kans op vochtophoping en een middenoorontsteking toe. Wil je meer weten over de werking van het oor? Lees hier dan meer over het trommelvlies en buisjes in de oren.

Hoe ontstaat een middenoorontsteking bij volwassenen?

Bij volwassenen ontstaat een middenoorontsteking vaak na een infectie van de neus, keel of luchtwegen. Ook allergieën, neuspoliepen of andere aandoeningen die de ventilatie van het middenoor beïnvloeden kunnen een rol spelen.

Soms blijft vocht achter het trommelvlies aanwezig nadat een verkoudheid is verdwenen. Dit kan zorgen voor klachten zoals een drukkend gevoel in het oor en tijdelijk gehoorverlies.

Een vrouw die last heeft van haar oor en daardoor haar hand op haar oor heeft gelegd

Hoe ontstaat een middenoorontsteking bij kinderen?

Kinderen hebben vaker last van een middenoorontsteking dan volwassenen. Dat komt doordat hun buis van Eustachius korter, smaller en meer horizontaal ligt. Hierdoor kan vocht minder gemakkelijk worden afgevoerd en bereiken bacteriën en virussen sneller het middenoor. Daarnaast bouwen jonge kinderen hun afweersysteem nog op, waardoor ze gevoeliger zijn voor verkoudheden en andere infecties.

Factoren die de kans op een middenoorontsteking vergroten zijn:

  • Bezoek aan een kinderopvang
  • Veel contact met andere kinderen
  • Blootstelling aan sigarettenrook
  • Regelmatige verkoudheden
  • Geen of slechts korte tijd borstvoeding hebben gekregen
Een jong kind met een pijnlijk oor, zichtbaar door de rode vlek over het oor

Wat is het verschil tussen een midden- en buitenoorontsteking?

Een middenoorontsteking en een buitenoorontsteking zijn allebei oorontstekingen, maar ze ontstaan op verschillende plaatsen in het oor en hebben vaak een andere oorzaak. Hoewel beide aandoeningen oorpijn veroorzaken, verschillen de oorzaak en behandeling. Een arts kan onderzoeken om welke vorm van oorontsteking het gaat.

Middenoorontsteking: Buitenoorontsteking:
Ontsteking achter het trommelvlies  Ontsteking van de gehoorgang
Vaak na verkoudheid of griep Vaak door vocht of beschadiging van de gehoorgang
Gehoorverlies door vocht achter trommelvlies Pijn bij aanraken van het oor
Komt veel voor bij kinderen Komt vaker voor bij zwemmers
Drukkend gevoel in het oor Jeukende gehoorgang


Een chronische middenoorontsteking

Wanneer een middenoorontsteking langere tijd blijft bestaan of steeds opnieuw terugkomt, wordt gesproken van een chronische middenoorontsteking. Hierbij kan er voortdurend vocht aanwezig zijn achter het trommelvlies of kan het oor regelmatig opnieuw ontstoken raken. Een chronische middenoorontsteking kan zorgen voor aanhoudende klachten, zoals een verminderd gehoor, een drukkend gevoel in het oor of terugkerende afscheiding uit het oor. Omdat langdurige ontstekingen schade kunnen veroorzaken aan het middenoor, is verder onderzoek vaak nodig. De huisarts kan je hiervoor verwijzen naar een KNO-arts.

Hoe wordt acute middenoorontsteking gediagnoseerd?

Een middenoorontsteking (Otitis Media) kan vaak worden vastgesteld op basis van je klachten en een onderzoek van het oor. De huisarts zal vragen naar symptomen zoals oorpijn, gehoorverlies, koorts en eventuele verkoudheidsklachten.

Vervolgens wordt het oor onderzocht met een otoscoop. Dit is een instrument waarmee de arts het trommelvlies kan bekijken. Bij een middenoorontsteking is het trommelvlies vaak rood, gezwollen of naar buiten gedrukt door het vocht dat zich achter het trommelvlies heeft opgehoopt.

Soms kan er meer onderzoek nodig zijn, bijvoorbeeld wanneer klachten lang aanhouden, regelmatig terugkomen of wanneer er sprake is van blijvend gehoorverlies. In dat geval kan de huisarts je doorverwijzen naar een KNO-arts voor verder onderzoek.

Mogelijke complicaties van een middenoorontsteking

Een middenoorontsteking geneest meestal vanzelf zonder blijvende gevolgen. Toch kunnen er soms complicaties ontstaan, vooral wanneer de ontsteking ernstig is of regelmatig terugkomt. In zeldzame gevallen kunnen complicaties ontstaan wanneer een middenoorontsteking zich uitbreidt naar omliggende delen van het oor. Een voorbeeld hiervan is mastoïditis, een ontsteking van het bot achter het oor.

Mogelijke complicaties zijn:

  • Langdurig vocht achter het trommelvlies
  • Tijdelijk of langdurig gehoorverlies
  • Een gescheurd trommelvlies
  • Terugkerende middenoorontstekingen
  • Chronische middenoorontsteking
  • Tijdelijke oorsuizen (tinnitus)

Vooral wanneer gehoorklachten blijven bestaan nadat de ontsteking is genezen, is het belangrijk om contact op te nemen met je huisarts. Die kan beoordelen of verder onderzoek nodig is.

Wat kun je zelf doen bij een middenoorontsteking?

Een middenoorontsteking geneest in veel gevallen vanzelf. Wel zijn er verschillende manieren om de klachten te verlichten en het herstel te ondersteunen.

Wat je zelf kunt doen:

  • Voldoende rust nemen
  • Genoeg drinken
  • Paracetamol gebruiken volgens de aanwijzingen op de verpakking
  • Het oor niet onnodig aanraken of irriteren
  • Sigarettenrook vermijden
  • De klachten goed in de gaten houden

Gebruik géén wattenstaafjes of andere voorwerpen in het oor. Hierdoor kan de gehoorgang geïrriteerd raken en kunnen klachten verergeren.

Wanneer moet je naar de huisarts?

Hoewel een middenoorontsteking vaak vanzelf overgaat, is het soms verstandig om medische hulp in te schakelen. Neem contact op met de huisarts wanneer:

  • De klachten langer dan enkele dagen aanhouden
  • De oorpijn ernstig is
  • Er vocht of pus uit het oor komt
  • Je hoge koorts hebt
  • Het gehoor sterk verminderd is
  • De middenoorontsteking regelmatig terugkomt
  • Het gaat om een baby of jong kind met duidelijke klachten

De huisarts kan beoordelen of verder onderzoek nodig is en of een behandeling, zoals antibiotica of een verwijzing naar een KNO-arts, wenselijk is.

Man met een achter-het-oor gehoorapparaat voor een grijze achtergrond

Gehoor laten controleren na een middenoorontsteking

In de meeste gevallen herstelt het gehoor vanzelf nadat een oorontsteking van het middenoor is genezen. Toch kunnen geluiden tijdelijk doffer klinken door vocht achter het trommelvlies, een vorm van conductief gehoorverlies.

Blijven de gehoorklachten bestaan of heb je moeite met gesprekken volgen? Neem dan contact op met de huisarts. Die kan beoordelen of verder onderzoek of een verwijzing naar een KNO-arts nodig is.

Is de ontsteking volledig genezen, maar ervaar je nog steeds gehoorproblemen? Dan kan een gehoortest meer inzicht geven in je gehoor. Bij Audika kun je terecht voor een professionele gehoortest en persoonlijk advies. Blijkt uit de test dat er sprake is van blijvend gehoorverlies, dan helpen onze hoorspecialisten je graag bij het vinden van een passende oplossing.

Gehoortest Gehoorverlies

Veelgestelde vragen over een middenoorontsteking

Eva Mathiesen, klinisch audicien en bedrijfsanalist
Dr. Husmita Ratanjee-Vanmali, hoofd audiologie

Husmita heeft haar doctoraat in Audiologie behaald en is gespecialiseerd in hybride hoorzorgmodellen. Ze heeft in verschillende functies gewerkt binnen de audiologiesector, van klinisch audicien, onderzoeker, producttrainer voor gehoorapparaten en connectiviteit tot het werken binnen de openbare en particuliere sector in de hoorgezondheidszorg. Husmita zet zich in voor persoonsgerichte hoorzorg, waarbij de behoeften en wensen van de cliënt altijd centraal staan.

 

Bronnen